Kruikezeiker TilburgHoe komen Tilburgse Kruikezeikers aan hun carnavalsnaam?

Honderd jaar geleden was het riool een geweldige uitvinding. En dat is het nog steeds. Maar de tijd staat niet stil. We gaan steeds slimmer om met het riool. In plaats van al het afvalwater, inclusief regenwater door één buis weg te spoelen, scheiden we het rioolwater steeds meer aan de bron. Dat heeft belangrijke voordelen. Het scheelt veel werk bij de rioolzuivering. Het zuiveringsproces wordt sneller en eenvoudiger. Dat spaart energie en betekent veel minder belasting van het milieu. Bovendien is het veel efficiënter om waardevolle stoffen al bij de bron uit het afvalwater te halen. Op nummer één staat onze eigen plas.

Onze eigen plas

Minder urine in het rioolwater scheelt de afvalwaterzuivering een hoop werk. Urine veroorzaakt namelijk een belangrijk deel van het fosfaatprobleem in Nederland. We hebben teveel fosfaat in de bodem en het oppervlaktewater en dat is slecht voor het milieu. Tegelijk is urine een waardevolle grondstof. De kunstmestindustrie verwerkt urine tot 'groene kunstmest'. Minder bekend is dat je er ook prima energie mee kunt opwekken. Ons eigen Ministerie van Infrastructuur en Milieu doet dat al. En, schrik niet, urine wordt ook gebruikt in geneesmiddelen en huidcrèmes.

Kruikezeikers

Dat urine waardevol is, weten ze in Tilburg al veel langer. Al in de 17e eeuw gebruikten de Tilburgse textielfabrieken urine om wol te wassen en te verven. De Tilburgse arbeiders verzamelden daarvoor hun eigen urine in kruiken. Op een zeker moment gingen de textielfabrikanten daar ook voor betalen. Dat waren mooie neveninkomsten voor de arbeiders. Kruikezeiker is ook nu nog de bijnaam voor de inwoners van Tilburg. Iedereen die in een kruik zeikt, is een kruikenzeiker. Maar een Tilburger die dat doet is een Kruikezeiker. Jawel, zonder ‘n’ en met een hoofdletter.

Slim en duurzaam

Tegenwoordig hoef je je plas niet meer in een kruik op te vangen. Je hebt toiletpotten die de grote en kleine boodschap slim scheiden. Een voorbeeld van zo’n slimme wc is de pot met twee afvoeren. In een ontwerp van ingenieursbureau Grontmij wordt zo de urine apart afgevoerd.

Soms is het heel eenvoudig. Bijvoorbeeld door de urinoirs voor mannen op een apart systeem aan te sluiten en de urine niet met de rest van het afvalwater weg te spoelen. Ook bij grote evenementen kun je urine relatief eenvoudig scheiden door de tijdelijke toiletvoorzieningen slim te installeren. D66 kwam in 2011 al met een voorstel om de urine van de bezoekers van de Tilburgse kermis te hergebruiken.

Uit onderzoek is gebleken dat 50% van alle urine buitenhuis wordt geproduceerd. De helft van alle urine kan dus al apart ingezameld worden door bedrijven, openbare gebouwen en recreatievoorzieningen van slimme toiletsystemen te voorzien. Dat is een economisch haalbare oplossing die bijdraagt aan een duurzame wereld. Een thema dat ook bij RIONED hoog op de agenda staat. Dat maken wij concreet met een milieubewust ontwerp van nieuwe machines. ‘Setting the green standard’, dat is ons streven.

Afbeelding via Wikimedia